STANDARD ZASILACZY ATX 3.1 I 12V-2X6
Wraz z premierą karty NVIDIA RTX 4090 wprowadzono nowe złącze zasilania, aby sprostać jej wysokiemu zapotrzebowaniu na moc wynoszącemu 450 W. Wkrótce potem pojawiły się doniesienia o przegrzewaniu się złącza, co w niektórych przypadkach prowadziło do jego trwałych uszkodzeń. W odpowiedzi na te problemy zaktualizowano standard ATX, wprowadzając poprawki w konstrukcji złącza.
Czym jest standard ATX?
Sprawnie działający komputer PC składa się z podzespołów pochodzących od różnych producentów. Aby zapewnić zgodność, płyta główna, karta graficzna oraz zasilacz (PSU) muszą być zgodne z określonym standardem. Standard ten nosi nazwę ATX (ang. Advanced Technology eXtended) i został wprowadzony przez firmę Intel w 1995 roku. Na przestrzeni lat standard ATX był wielokrotnie aktualizowany, aby nadążyć za rosnącymi wymaganiami sprzętowymi.
Dlaczego standard ATX jest tak ważny?
Dzięki standardowi ATX podzespoły pochodzące od różnych producentów mogą ze sobą niezawodnie współpracować. Standard ten definiuje także parametry zasilaczy, określając budowę wtyczek dla każdego podzespołu oraz rygorystyczne wymogi bezpieczeństwa. W efekcie wybór podzespołów zgodnych z ATX pozwala uniknąć problemów ze zgodnością i poprawnym zasilaniem zestawu.
Jakie zmiany wprowadził standard ATX 3.1?
Wraz ze standardem ATX 3.0 wprowadzono złącze 12VHPWR do zasilania kart graficznych. To pojedyncze złącze może dostarczyć do 600 W mocy i zostało zaprojektowane, aby zastąpić starsze 6+2-pinowe złącza PCIe. W praktyce odnotowano przypadki przegrzewania się złączy przy zasilaniu kart graficznych o dużym poborze mocy, takich jak RTX 4090.
Najważniejszą zmianą w standardzie ATX 3.1 było wprowadzenie w zasilaczach złącza 12V-2x6 do zasilania kart graficznych. Jest to udoskonalona wersja 12VHPWR, zaprojektowana w celu zwiększenia trwałości połączenia i ograniczenia ryzyka przegrzewania. Złącze na samej karcie nie uległo zmianie, a karty graficzne nadal są zgodne zarówno ze złączami 12VHPWR, jak i 12V-2x6.
Czy warto przejść na standard zasilania ATX 3.1?
W przypadku składania komputera z wysokiej klasy kartą graficzną NVIDIA z serii RTX 40 lub 50, wybór zasilacza zgodnego ze standardem ATX 3.1 jest zdecydowanie zalecany. Prawidłowo podłączone złącze 12V-2x6 zapewnia bezpieczne zasilanie karty graficznej mocą do 600 W przy znikomym ryzyku wystąpienia przegrzania.
W przypadku najwyższej klasy systemów z kilkoma kartami graficznymi RTX 4090 lub 5090 optymalnym rozwiązaniem będzie zasilacz FUSION 1600 TITANIUM. Jest to zasilacz zgodny ze standardem ATX 3.1 i ma certyfikaty 80 PLUS oraz Cybenetics Titanium.
Firma AMD nadal stosuje sprawdzone 6+2-pinowe złącze PCIe w większości kart graficznych, jednak wybrane modele RX 9070 i 9070 XT obsługują nowocześniejsze złącze 12V-2x6. W takich przypadkach należy wybrać zasilacz zgodny z ATX 3.1, który obsługuje także 6+2-pinowe złącze PCIe, jak np. CORE REACTOR II. Obsługuje on zarówno karty NVIDIA z serii RTX 40/50, jak i AMD z serii RX 7000/9000, dzięki czemu nadaje się do konfiguracji od średniej klasy po wysokie wydajności.
Nawet w przypadku starszych kart graficznych z serii RX 5000 lub RTX 30 zasilacz w standardzie ATX 3.1 oferuje konkretne korzyści. Poza lepszym przygotowaniem na modernizacje, zasilacz skuteczniej radzi sobie ze szczytowym poborem mocy (chwilowymi skokami mocy), co w przeciwnym razie mogłoby powodować niestabilność systemu.
Czym jest szczytowy pobór mocy?
Karty graficzne z najwyższej półki mogą generować krótkotrwały szczytowy pobór mocy, szczególnie podczas wymagających zadań, takich jak renderowanie, inferencja AI czy granie w wysokiej rozdzielczości. Jeśli zasilacz nie jest w stanie obsłużyć tych skoków, może to prowadzić do niestabilności systemu lub nagłego wyłączania się komputera.
Zasilacze zgodne z ATX 3.0 muszą wytrzymać krótkotrwałe skoki mocy sięgające co najmniej 200% ich nominalnej mocy, co pozostało wymogiem także w ATX 3.1.
Wszystkie zasilacze firmy XPG są zgodne ze standardem ATX 3.1 i obsługują szczytowy pobór mocy do 235%, co przewyższa wymogi standardu ATX, zapewniając dodatkową stabilność i gotowość na karty graficzne nowej generacji.
