TIÊU CHUẨN BỘ NGUỒN ATX 3.1 VÀ 12V-2X6
Cùng với sự ra mắt của NVIDIA RTX 4090, một đầu nối nguồn mới đã được giới thiệu nhằm đáp ứng mức tiêu thụ điện khổng lồ 450W của card đồ họa này. Không lâu sau đó, đã xuất hiện các báo cáo về hiện tượng đầu nối bị quá nhiệt, trong một số trường hợp còn gây hư hỏng vĩnh viễn. Để giải quyết vấn đề này, tiêu chuẩn ATX đã được cập nhật với các thay đổi trong thiết kế đầu nối.
Tiêu chuẩn ATX là gì?
Một chiếc PC hoàn chỉnh được tạo thành từ các linh kiện do nhiều nhà sản xuất khác nhau sản xuất. Để đảm bảo khả năng tương thích, bo mạch chủ, card đồ họa và bộ nguồn (PSU) đều tuân theo một tiêu chuẩn định sẵn. Tiêu chuẩn này được gọi là ATX (Advanced Technology eXtended), do Intel giới thiệu vào năm 1995. Qua nhiều năm, tiêu chuẩn ATX đã trải qua nhiều lần cải tiến để đáp ứng yêu cầu phần cứng ngày càng phát triển.
Vì sao ATX quan trọng?
Tiêu chuẩn ATX đảm bảo các linh kiện từ nhiều nhà sản xuất khác nhau có thể hoạt động cùng nhau một cách ổn định. Tiêu chuẩn này cũng bao gồm bộ nguồn, bao gồm thiết kế đầu nối cho từng linh kiện và các tiêu chuẩn an toàn mà chúng phải đáp ứng. Nhờ đó, người tiêu dùng có thể dễ dàng lựa chọn linh kiện tuân theo chuẩn ATX mà không cần quá bận tâm đến khả năng tương thích hay việc cung cấp điện năng.
Những thay đổi nào được đưa ra trong ATX 3.1?
ATX 3.0 đã giới thiệu đầu nối nguồn GPU 12VHPWR. Đây là đầu nối đơn có thể cung cấp tối đa 600W điện năng, được thiết kế để thay thế các đầu PCIe 6+2 pin trước đó. Trong thực tế, một số người dùng đã ghi nhận tình trạng quá nhiệt khi sử dụng với các GPU tiêu thụ điện cao như RTX 4090.
Thay đổi quan trọng nhất của ATX 3.1 là việc giới thiệu đầu nối nguồn GPU 12V-2x6 cho PSU. Đây là phiên bản cải tiến của 12VHPWR, được thiết kế để tăng độ chắc chắn của kết nối và giảm nguy cơ quá nhiệt. Phía cổng kết nối trên GPU vẫn giữ nguyên, và các GPU vẫn tương thích với cả cáp nguồn 12VHPWR và 12V-2x6.
Bạn có cần bộ nguồn ATX 3.1 không?
Nếu bạn đang lắp PC sử dụng GPU NVIDIA RTX dòng 40 hoặc 50 thuộc phân khúc cao cấp, bạn nên ưu tiên chọn PSU hỗ trợ chuẩn ATX 3.1. Đầu nối 12V-2x6 có khả năng cấp nguồn lên đến 600W cho GPU, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ quá nhiệt khi được cắm đúng cách.
Đối với các hệ thống cao cấp sử dụng nhiều GPU RTX 4090 hoặc 5090, FUSION 1600 TITANIUM là lựa chọn lý tưởng. Sản phẩm tương thích ATX 3.1 và đạt chứng nhận 80 PLUS cùng Cybenetics Titanium.
AMD vẫn sử dụng đầu nối PCIe 6+2 pin quen thuộc cho phần lớn GPU, nhưng một số mẫu RX 9070 và 9070 XT đã sử dụng đầu nối 12V-2x6 mới hơn. Trong trường hợp này, nên chọn PSU tương thích ATX 3.1 đồng thời hỗ trợ PCIe 6+2 pin, chẳng hạn như CORE REACTOR II. Bộ nguồn này hỗ trợ cả GPU NVIDIA RTX dòng 40/50 và AMD RX dòng 7000/9000, phù hợp cho các cấu hình từ phổ thông đến cao cấp.
Ngay cả khi bạn đang sử dụng GPU đời cũ hơn như RX dòng 5000 hoặc RTX dòng 30, PSU ATX 3.1 vẫn mang lại nhiều lợi ích. Bên cạnh việc sẵn sàng cho các nâng cấp trong tương lai, chuẩn này còn được thiết kế để xử lý tốt hơn các mức tải đột ngột, vốn có thể gây mất ổn định hệ thống.
Mức tải đột ngột là gì?
Các GPU cao cấp có thể xuất hiện những mức tăng điện năng đột ngột trong thời gian ngắn từ PSU, đặc biệt khi xử lý các tác vụ nặng như dựng hình, suy luận AI hoặc chơi game ở độ phân giải cao. Nếu PSU không xử lý được các đỉnh công suất này, hệ thống có thể mất ổn định hoặc tắt đột ngột.
Tiêu chuẩn ATX 3.0 yêu cầu các PSU tương thích phải chịu được mức cấp điện ngắn hạn tối thiểu bằng 200% công suất định mức, và yêu cầu này tiếp tục được duy trì trong ATX 3.1.
Tất cả các bộ nguồn XPG đều tuân thủ ATX 3.1 và hỗ trợ mức tải đột ngột lên tới 235%, vượt tiêu chuẩn tối thiểu của ATX, mang lại độ ổn định cao hơn và sẵn sàng cho các GPU thế hệ mới.